Sáng nay, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên đối với các thành viên Chính phủ nhiệm kỳ mới. Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh trực tiếp trả lời thẳng những vấn đề nóng được cử tri và dư luận cả nước đặc biệt quan tâm.

Bộ trưởng Bộ NN – PTNT Nguyễn Xuân Cường cũng đăng đàn làm rõ thêm một số vấn đề liên quan trong quản lý ngành. Có 3 nhóm vấn đề được nhiều ĐBQH chất vấn Bộ trưởng Trần Tuấn Anh. Một là, trách nhiệm của Bộ và cá nhân Bộ trưởng đối với quản lý nhà nước trong việc 5 dự án thua lỗ hàng chục ngàn tỷ đồng cũng như việc cấp phép, vận hành các nhà máy thủy điện.

Hai là, tình trạng phân bón giả, kém chất lượng vẫn tràn lan trên thị trường gây ảnh hưởng lớn đến SXNN. Ba là, việc mở cửa thị trường dẫn đến nhiều mặt hàng nông sản trong nước bị ép giá, trong khi nhiều mặt hàng nông sản Việt Nam sẵn sàng sản xuất được thì vẫn phải nhập khẩu hang tỷ đô la?

Đại gia Lê Phước Vũ - Chủ tịch tập đoàn Hoa Sen

Đại gia Lê Phước Vũ – Chủ tịch tập đoàn Hoa Sen

Con voi chui lọt lỗ kim?

ĐB Nguyễn Tiến Sinh (Hòa Bình) là người bấm nút đăng đàn đầu tiên. ĐB nêu vấn đề, báo cáo với Quốc hội về nguyên nhân thua lỗ, yếu kém của những siêu dự án, Bộ trưởng nói rằng không loại trừ những sai phạm xảy ra. Vậy tôi đề nghị Bộ trưởng làm rõ hơn những sai phạm này: đâu là sai phạm của những cá nhân, tổ chức quản trị doanh nghiệp? Đâu là trách nhiệm trong quản lý nhà nước? Bộ trưởng có giải pháp gì để chấm dứt tình trạng con voi chui lọt lỗ kim?

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh trả lời rằng, 5 dự án thua lỗ, tồn đọng, còn nhiều vướng mắc, trong các lĩnh vực Bộ Công thương quản lý ngành. 5 dự án này đã được phê duyệt từ khoảng năm 2003-2008 và đến nay. Trong từng dự án cụ thể, có những diễn biến khác nhau, kéo dài qua từng thời kỳ. Nhưng nhìn chung lại thì có một số vấn đề.

Thứ nhất, các dự án này đều triển khai kéo dài. Ví dụ dự án xơ sợi Đình Vũ, đạm Ninh Bình. Dự án Đạm Ninh Bình đến nay vẫn chưa quyết toán mặc dù đã đi vào vận hành.

Hai là, các dự án này đầu tư trong khi thị trường thế giới biến động mạnh. Ví dụ giá dầu khí có lúc lên đến 147 USD/thùng, bây giờ chỉ còn hơn 40 USD/thùng. Sự biến động giá cả như vậy ảnh hưởng rất lớn đến tính khả thi của dự án.

Ba là, có một số nguyên nhân chung dẫn đến hạn chế, thậm chí là có vi phạm. Ví dụ về năng lực quản lý, theo quy định thì các TCty 90-91 thì ban lãnh đạo chịu trách nhiệm về chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án. Năng lực hạn chế trong quản lý dự án, chỉ đạo thực hiện dự án cũng đã dẫn đến tồn tại nêu trên.

dự án thép 10 tỷ USD Cà Ná chỉ mới chỉ là đề xuất từ tập đoàn Hoa Sen

Dự án thép 10 tỷ USD Cà Ná chỉ mới chỉ là đề xuất từ tập đoàn Hoa Sen

Cho đến nay, các dự án từ gang thép Thái Nguyên, Xơ sợi Đình Vũ, xăng ethanol Phú Thọ, đạm Ninh Bình đều có vấn đề của nó, đặc biệt là kém hiệu quả.

Về giải pháp, theo ông Trần Tuấn Anh, phải rút kinh nghiệm, xem xét để xử lý trách nhiệm dựa trên các quy định của pháp luật; cố gắng bảo toàn vốn, đồng thời xử lý dựa trên các nguyên tắc của kinh tế thị trường, thậm chí là phải cho phá sản.

Riêng về xử lý trách nhiệm thì phải làm cẩn trọng, đánh giá cụ thể dựa trên khung pháp lý, làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan đến dự án kể cả xử lý hình sự (nếu đủ căn cứ).

“Không loại trừ có sự cố tình sai phạm. Trong các dự án này, đến nay vẫn đang trong quá trình thanh tra, kiểm tra, xử lý, chúng tôi sẽ tổng hợp, báo cáo ĐBQH sau. Qua các vụ việc này, cần phải đổi mới hơn nữa tư duy quản lý doanh nghiệp nhà nước, xem lại vai trò của doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế”, Bộ trưởng đáp.

Chưa thỏa mãn với trả lời của Bộ trưởng, ĐB Nguyễn Tiến Sinh giơ bảng tranh luận tiếp: “Các dự án này sử dụng tài sản nhà nước, là tiền thuế của dân. Như Bộ trưởng nói thì rõ ràng chúng ta đang khoán trắng cho doanh nghiệp tự quyết định đầu tư, đến khi thua lỗ lại báo cáo Quốc hội, Chính phủ là không ổn. Ví dụ đạm Ninh Bình có vấn đề về công nghệ, vậy thì trách nhiệm của Bộ KHCN đến đâu?

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nói: Như tôi đã trình bày là các dự án này đã kéo dài quá lâu rồi, từ khi các TCy 90, 91 thuộc Chính phủ, chứ không chịu sự quản lý của bộ…

Đề nghị trả lời thẳng và thật về Thép Cà Ná

ĐB Phạm Thị Minh Hiền (Phú Yên) đặt nhiều câu hỏi thẳng thắn với Bộ trưởng Trần Tuấn Anh khi chất vấn về dự ánthép Cà Ná. Theo ĐB Hiền, thép Cà Ná là dự án không nằm trong quy hoạch đã được phê duyệt trước đó. Nghĩa là dự án được phê duyệt bất chấp sự phản đối gay gắt của dư luận, bất chấp sự lo lắng, hoang mang của người dân và sự phản biện cảnh báo mạnh mẽ của các chuyên gia kinh tế, môi trường về nguy cơ gây ô nhiễm môi trường biển không chỉ ở vùng biển Ninh Thuận mà cả các vùng biển Khánh Hòa, Phú Yên…

“Đề nghị Bộ trưởng trả lời thẳng, trả lời thật với cử tri cả nước về các vấn đề sau: Dù chỉ là bổ sung quy hoạch nhưng dự án đã đi ngược lại chủ trương của Chính phủ là đánh đổi môi trường. Có hay không xuất hiện lợi ích nhóm trong việc bổ sung quy hoạch dự án? Có hay không việc bộ đã và đang chạy theo doanh nghiệp để làm dự án? Đầu tư theo quy hoạch hay quy hoạch theo đầu tư?”, ĐB Hiền chất vấn.

ĐB Hiền còn nhắc lại lời Bộ trưởng từng phát ngôn để nêu lên một câu hỏi khác rằng, vậy việc bất chấp những phản biện khoa học, tâm huyết của các chuyên gia, để cơ quan chức năng bổ sung vào quy hoạch dự án này có được xem là hành vi dẫn đến tội ác hay không?

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh vào thẳng câu hỏi bằng các cam kết rằng, không có lợi ích nhóm ở đây. “Tôi khẳng định quan điểm lại một lần nữa, chúng ta phải dám khẳng định một cách công khai tại diễn đàn này là chúng ta không đánh đổi môi trường lấy các dự án công nghiệp bằng mọi giá. Và cũng không có câu chuyện là các dự án thép đưa ra đây để đánh đổi môi trường. Tôi khẳng định tại Quốc hội, tại diễn đàn này, ở đây không phải lợi ích nhóm”.

Vùng biển Cà Ná, nơi tỉnh Ninh Thuận chấp thuận cho Tập đoàn Hoa Sen đầu tư nhà máy chế biến thép Ảnh: MINH LỄ

Vùng biển Cà Ná, nơi Tập đoàn Hoa Sen đầu tư nhà máy chế biến thép Ảnh: MINH LỄ

Theo Bộ trưởng, trong quá trình xây dựng quy hoạch về ngành thép đã có từ những năm 2001 thì dự án thép Cà Ná đã được phê duyệt từ đó với dự án thép của nước ngoài phối hợp với Vinashin. Quy hoạch này đã được làm đầy đủ quy trình, thủ tục, đã được Thủ tướng phê duyệt và có đánh giá tác động môi trường.

Từ những năm 2008 do suy thoái kinh tế, chủ đầu tư không đủ năng lực tài chính nên họ đã rút, vì vậy dự án đã được đưa ra khỏi quy hoạch. Đến gần đây dự án tiếp tục được nghiên cứu, và Tập đoàn Tôn Hoa Sen đề xuất xin chủ trương đầu tư dự án.

Với các đề xuất về đảm bảo môi trường, đảm bảo công nghệ, và các nội dung khác của đầu tư, Bộ Công thương đã căn cứ dựa trên yêu cầu phát triển công nghiệp thép, đã làm việc với tỉnh Ninh Thuận, cũng như đánh giá thực trạng, khảo sát tại địa điểm, làm việc với nhà đầu tư.

“Tôi xin báo cáo với Quốc hội đây mới chỉ là điều chỉnh quy hoạch, dựa trên phân tích các lợi thế so sánh của chúng ta, chứ không phải là dự án đầu tư đã được phê duyệt. Thậm chí có ý kiến cho rằng chúng ta có đánh đổi muối Cà Ná lấy thép hay không? Chúng tôi cho rằng chúng ta không đánh đổi. Chúng ta có quan điểm phát triển bền vững, hài hòa, khai thác lợi thế của đất nước”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh đáp.

Tính mạng người dân mỏng manh quá

Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Trần Thị Dung (ĐB Điện Biên) chất vấn Bộ trưởng Trần Tuấn Anh bắt đầu từ một vấn đề mà dường như kỳ họp nào cũng được nêu lên vì mỗi mùa mưa đến là xảy ra chuyện xả lũ hồ thủy điện.

“Chưa bao giờ tính mạng người dân lại mỏng manh như vậy, trước thiên tai và nhân tai, Thủy điện Hố Hô vừa xả lũ làm chết hai chục người, Bộ trưởng sẽ xử lý vấn đề này như thế nào? Tính mạng của người dân có được đảm bảo không ?” bà Dung đặt vấn đề.

Đáp lời, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết, các đập khi xả lũ thì gây bức xúc cho dân, cho dư luận xã hội. Ví dụ thủy điện Hố Hô như vừa rồi. Bộ đã tổ chức các đoàn đi kiểm tra. Qua đó phát hiện các vấn đề như quy trình thì đã có nhưng khi thực hiện lại cứng nhắc, chưa đầy đủ… Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân chỉ đạo: Bộ Công thương đã kiểm tra chỗ thủy điện Hố Hô và khẳng định có sai phạm trong thực hiện quy định của pháp luật. Đề nghị Bộ chấn chỉnh lại ngay vấn đề xả lũ của thủy điện, không để xảy ra tình trạng xả lũ đúng quy trình nhưng dân vẫn phải chịu thiệt hại.

Bộ trưởng có dám từ chức nếu…?

Trước những lập luận của Bộ trưởng Trần Tuấn Anh về câu hỏi của ĐB Phạm Thị Minh Hiền (Phú Yên) với dự án thép Cà Ná, ĐB Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre) chất vấn: “Chủ tịch Tập đoàn Tôn Hoa Sen đã hứa với Thủ tướng rằng sẽ giao toàn bộ tài sản cho Nhà nước nếu để xảy ra sự cố khi thực hiện dự án thép Cà Ná. Tôi không muốn hậu quả xấu xảy ra để nhân dân gánh hậu quả. Trước Quốc hội, tôi xin hỏi Bộ trưởng có dám hứa rằng nếu để xảy ra vấn đề gì thì Bộ trưởng có từ chức không?”

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh chưa kịp trả lời câu hỏi này do đã hết thời gian làm việc buổi sáng.

Nguồn: Văn Hùng / Nông Nghiệp Việt Nam

Dự án thép Cà Ná của đại gia Lê Phước Vũ: phiên bản 2 của Fomosa tại Ninh Thuận?

Dự án thép Cà Ná của đại gia Lê Phước Vũ: phiên bản 2 của Fomosa tại Ninh Thuận?

Trong khi thảm họa Formosa đang còn là vấn đề chưa có lời giải thì Tập đoàn Hoa Sen lại khuấy động...
Hiểm hoạ Trung Quốc trong dự án thép Cà Ná của đại gia Lê Phước Vũ

Hiểm hoạ Trung Quốc trong dự án thép Cà Ná của đại gia Lê Phước Vũ

Gần một tháng nay, dự án khu liên hợp cán thép Hoa Sen Cà Ná do Tập đoàn Hoa Sen (HSG) đề xuất triển khai tại...
Dự án thép Cà Ná của Hoa Sen sẽ “xóa sổ” toàn bộ khu vực biển Nam Trung Bộ?

Dự án thép Cà Ná của Hoa Sen sẽ “xóa sổ” toàn bộ khu vực biển Nam Trung Bộ?

Nếu như dự án thép Formosa tại Hà Tĩnh đã "giết chết" vùng biển rộng lớn khu vực Bắc Trung...

Xem nhiều nhất

    Tin mới
      Blue stat