Trong bối cảnh đại thảm họa môi trường do Công ty Formosa Hà Tĩnh gây ra từ đầu tháng 4 đến nay đang khiến hàng triệu ngư dân miền Trung rơi vào tình cảnh sống dở chết dở, hàng chục triệu người Việt cảm thấy bất an, lo lắng thì liên tiếp những thông tin, nhà máy giấy khổng lồ Lee&Man Việt Nam nằm ngay bên bờ sông Hậu sắp đi vào hoạt động; nhà máy Thủy điện Trung Sơn bức tử bờ sông Mã; sông Cẩm Đàn bị Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Á Cường đầu độc suốt nhiều năm nay… càng khiến người dân đứng ngồi không yên.

Công ty CP tập đoàn khoáng sản Á Cường tống chất thải trực tiếp xuống sông Cẩm Đàn.

Công ty CP tập đoàn khoáng sản Á Cường tống chất thải trực tiếp xuống sông Cẩm Đàn.

Từ vụ Formosa đầu độc bờ biển miền Trung, người ta giật mình nhìn lại một dự án sản xuất giấy của Trung Quốc thuộc vào “top 5” nhà máy sản xuất giấy lớn nhất thế giới với mức đầu tư 1,2 tỉ USD tại tỉnh Hậu Giang. Nó sắp được vận hành nhưng những dự báo sao thấy hãi hùng. Được biết, nếu nhà máy này đi vào hoạt động, mỗi năm sẽ xả thải khoảng 28.500 tấn xút (NaOH) ra sông Hậu, đe dọa hủy hoại nguồn lợi thủy sản của sông Hậu và vùng biển phía Nam, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động nuôi trồng thủy sản tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long, vùng sản xuất thủy sản trọng điểm của cả nước. Đối với người dân, nếu để xảy ra thảm họa môi trường thì cái giá phải trả là không thể đong đếm. Kinh tế và môi trường là hai tiêu chí quan trọng nhất khi đánh giá lợi ích của một dự án, vậy mà ở đây cả hai tiêu chí này đều bị người ta xem “nhẹ tựa lông hồng”.

Nhà máy giấy khổng lồ Lee & Man nằm ngay bên bờ sông Hậu sắp được vận hành nhưng những dự báo sao thấy hãi hùng

Nhà máy giấy khổng lồ Lee & Man nằm ngay bên bờ sông Hậu sắp được vận hành nhưng những dự báo sao thấy hãi hùng

Không chỉ miền Trung, miền Nam mà cả miền Bắc nước ta cũng không thoát khỏi vòng xoáy thảm họa môi trường này. Theo báo chí đưa tin, dù nhiều lần được UBND tỉnh Bắc Giang cũng như các cơ quan ban ngành ưu ái tạo điều kiện để có thời gian xử lý, khắc phục, tồn tại trong quá trình khai khác, sản xuất khoáng sản nhưng nhiều năm nay Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Á Cường vẫn kiên quyết “từ chối” để xả thẳng nước thải chưa qua xử lý ra sông Cẩm Đàn (Bắc Giang). Đáng lưu ý là trong thành phần nước thải xả trực tiếp ra sông Cẩm Đàn có rất nhiều hóa chất độc hại vượt ngưỡng cho phép. Có thể kể ra: chất tạo màu vượt 3,91 lần; chất rắn lơ lửng vượt 8,55 lần; chì vượt 3,55 lần; đồng vượt 4,46 lần; mangan vượt 4,41 lần; sắt vượt 4,32 lần; sunfua vượt 8,62 lần… khiến sông Cẩm Đàn bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Dòng sông Mã – nơi chứng kiến bao chiến công oanh liệt của cha ông ta, nay cũng đang quằn quại kêu cứu khi Dự án Nhà máy Thủy điện Trung Sơn (xã Trung Sơn, Quan Hóa, Thanh Hóa) trong quá trình thi công nhà thầu là Sam Sung C&T và Công ty cổ phần Xây dựng 47 lại ngang nhiên đổ nhiều khối bê tông thành phẩm xuống bờ sông Mã. Điều đáng nói là, Công ty TNHH MTV Thủy điện Trung Sơn (EVN), chủ đầu tư Dự án lại không hề hay biết.

Nhà thầu Dự án Nhà máy Thủy điện Trung Sơn: “Bức tử”... bờ sông Mã bằng cách đổ nhiều khối bê tông thành phẩm xuống bờ sông này

Nhà thầu Dự án Nhà máy Thủy điện Trung Sơn: “Bức tử”… bờ sông Mã bằng cách đổ nhiều khối bê tông thành phẩm xuống bờ sông này

Ngoài những dự án xả thải trên, có thể nói nỗi ám ảnh mang tên “Formosa” còn hiện diện ở khắp đất nước này như ông Võ Tuấn Nhân – Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường từng khẳng định “trên cả nước hiện còn nhiều đường ống thải ngầm xả ra biển chứ không riêng gì Formosa”. 

Cái giá phải trả của dự án sản xuất thép Formosa tại Hà Tĩnh thật quá lớn mà chúng ta đang phải chịu hậu quả. Hy vọng đây sẽ là bài học xương máu cần được tìm ra nguyên nhân, quy trách nhiệm rõ ràng bên phía các cơ quan và các nhà chức trách Việt Nam, ai đã “góp công” cho nó đến nông nỗi này? Còn phía Formosa, chúng ta cần kiên quyết hơn nữa để ngăn chặn những hành vi cố tình huỷ hoại môi trường của họ trong thời gian tới, buộc thực hiện đúng những gì đã cam kết.

Cũng từ đó, những nhà máy khác có nguy cơ ảnh hưởng tới môi trường cao, đã và đang chuẩn bị vận hành như ở Hậu Giang, Thanh Hoá, Bắc Giang… được coi là những “ung nhọt tiềm ẩn” mang nhiều tai họa về môi trường thì cần được chấn chỉnh, kiểm soát kịp thời, hạn chế tổn thất đến môi trường sinh thái. Cần hiểu rằng, đó là thứ tài sản vô giá, dù có tiền cũng khó mua nổi nếu không sớm ngăn ngừa kịp thời hành vi phá hoại của các nhà đầu tư quá tham lợi nhuận…

Hoàng Nguyên

Xem nhiều nhất

    Tin mới
      Blue stat