Dự kiến lúc 17h chiều nay (30/6), Chính phủ sẽ tổ chức cuộc họp báo công bố về nguyên nhân và thủ phạm gây ra vụ cá chết hàng loạt ở 4 tỉnh Miền Trung vào đầu tháng 4 vừa qua. Trong thời gian mong ngóng kết quả, trên mạng xã hội bất ngờ xuất hiện một công văn được cho là của Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Formosa gửi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, thừa nhận chính nhà máy Formosa đã gây ra vụ cá chết hàng loạt sau 3 tháng im lặng.

Theo dõi những diễn tiến trong thời gian qua có thể thấy tính xác thực của công văn này rất cao, tuy nhiên, nội dung công văn có mấy điểm đáng quan tâm:

Nhà máy gang thép Formosa Hà Tĩnh

Nhà máy gang thép Formosa Hà Tĩnh

Thứ nhất, Formosa nói rằng sự việc này là một sự cố ngoài ý muốn, nguyên do chính là vì nhà máy bị mất điện trong thời gian đầu tháng 4/2016, nên đã không thể kiểm soát được chất nước thải, điều này đã làm ảnh hưởng đến môi trường nước biển miền trung và là nguyên nhân sinh ra cá chết.

Nghe thật chói tai, lý do “mất điện” này không lừa được cả trẻ con thì làm sao có thể gọi là thành thật nhận lỗi. Thử hỏi khi mất điện thì làm sao nhà máy thép có thể tiếp tục chạy và sản xuất nước thải cũng như xả hàng nghìn mét khối nước thải vào biển trong nhiều ngày như vậy?

Hơn nữa, chuyện đơn giản ai cũng thấy là một tổ hợp sản xuất công nghiệp trị giá 10 tỷ USD, trong một khu công nghiệp gồm rất nhiều tập đoàn khác nữa không thể không có nhà máy phát điện riêng. Vô lý vậy mà lãnh đạo Formosa cũng bịa ra được để ngụy biện cho sự vô trách nhiệm của mình, thật không thể chấp nhận được.

Giả sử, sự cố “mất điện” đã dẫn đến việc không kiểm soát được hệ thống nước thải thì Formosa trước hết, phải ngừng việc xả thải chứ không thể tự động tuôn vào môi trường một khối chất độc hàng tấn làm chết người, chết cá như vậy. Kế đến Formosa đã phải lên tiếng báo động ngay với công luận để tránh thiệt hại nhân mạng, chứ không phải thách thức “chọn thép hay chọn cá”, rồi kéo dài thời gian im lặng trong 3 tháng vừa qua mà không một lời xin lỗi, không một động thái ăn năn.

Đây không chỉ là một hành vi chạy tội “vụng về” của tập đoàn Formosa, mà còn là một sự coi thường Chính phủ và Nhân dân Việt Nam.

Hơn thế nữa, lý do “mất điện” đã không thể nào che giấu sự kiện Formosa đã thiết lập một cách phi pháp hệ thống ống xả thải ngầm dài 1.500 mét đặt sâu dưới lòng biển do Đài Truyền Hình VTV14 kiểm nhận theo phát hiện của các thợ lặn trong vùng, và chính Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi trường đã yêu cầu phải dỡ bỏ.

Tóm lại, việc Formosa đổ lỗi cho sự cố mất điện khiến không kiểm soát được hệ thống nước thải độc hại, chết người, chết cá và tàn phá toàn bộ khu vực biển dài 200 cây số là điều không thể chấp nhận được. Đây là tội phạm hình sự có chủ mưu với tác hại khôn lường trong dài hạn chứ không phải là “sự cố ngoài ý muốn” như ông Trần Nguyên Thanh đã viết trong công văn. Phải truy tố trách nhiệm hình sự đối với lãnh đạo công ty Formosa.

công văn được cho là của Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Formosa gửi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, thừa nhận chính nhà máy Formosa đã gây ra vụ cá chết hàng loạt.

công văn được cho là của Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Formosa gửi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, thừa nhận chính nhà máy Formosa đã gây ra vụ cá chết hàng loạt.

công văn được cho là của Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Formosa gửi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, thừa nhận chính nhà máy Formosa đã gây ra vụ cá chết hàng loạt.

công văn được cho là của Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Formosa gửi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, thừa nhận chính nhà máy Formosa đã gây ra vụ cá chết hàng loạt.

Thứ hai, Formosa hứa là sẽ giải quyết đền bù các thiệt hại đã xảy ra đối với người dân đã bị ảnh hưởng bởi sự cố này và sẽ giúp người dân nâng cao năng lực tìm kiếm việc làm phù hợp.

Bồi thường thiệt hại là chuyện đương nhiên, nhưng tại sao Formosa đã cố tình im lặng trong suốt 3 tháng qua để cho hàng ngàn ngư dân Việt Nam sống trong khắc khoải trông chờ trong lo sợ, hoang mang.

Thứ ba, Formosa hứa là sẽ tìm kiếm chuyên gia quốc tế giúp đỡ để cải thiện hệ thống xử lý chất thải trong dự án, bảo đảm đạt tiêu chuẩn quốc tế và gửi báo cáo khắc phục lên chính phủ Việt Nam.

Qua công văn này, Formosa đã thú nhận là hệ thống xử lý chất thải vừa qua không theo đúng tiêu chuẩn quốc tế nên đã gây hậu quả nghiêm trọng, vậy mà họ đổ vấy cho là bị “mất điện.” Với khả năng xử lý chất thải quá yếu kém và sự ngụy biện trốn tránh trách nhiệm, thì việc Formosa thuê mướn các chuyên gia quốc tế giúp đỡ nhằm cải thiện hệ thống xả thải là điều khó tin.

Ngoài bức công văn gây phẫn nộ trên, mạng xã hội còn truyền tay nhau thông tin, ngay sau khi bị cơ quan chức năng phát hiện và đấu tranh, Formosa cố tình chây lỳ, tìm kiếm sự hậu thuẫn quốc tế và sự can thiệp của tòa trọng tài quốc tế (trong toàn án án này đa phần là người Đài Loan và Trung Quốc) để thoái thác trách nhiệm bồi thường cho Nhân dân Việt Nam. Hiện tại hồ sơ phục vụ khởi tố Formosa trước pháp luật Việt Nam đã hoàn tất, sẵn sàng khởi tố trong ngày gần nhất. Nếu những thông tin này là chính xác thì càng cho thấy lãnh đạo Formosa không hề tỏ thái độ ăn năn hay trách nhiệm bồi thường cho Nhân dân Việt Nam.

Do đó, điều kiện phải đặt ra ngay là Formosa không được phép hoạt động cho tới khi cơ quan chức năng Việt Nam xác định hệ thống xả thải cũng như mọi điều kiện hoạt động của Formosa Hưng Yên là an toàn cho nhân viên, người dân và môi trường xung quanh. Chỉ có giải pháp này mới thực sự ngăn ngừa những thảm kịch môi trường tái diễn; và trong thời gian đó, Formosa phải lo hoàn tất việc bồi thường cho ngư dân 4 tỉnh miền Trung với những thiệt hại về đời sống và sức khỏe trong ngắn hạn cũng như về lâu về dài. Việc bồi thường cũng phải bao gồm nỗ lực tẩy sạch các chất độc trong vùng ô nhiễm và phục hồi trạng thái cũ của thiên nhiên.

Tóm lại, việc Formosa đổ trách nhiệm xả thải chất độc cho sự cố “mất điện” không chỉ nói lên sự vô trách nhiệm, vô lý, thiếu chân thật trong việc nhận lỗi, mà còn là một sự coi thường Chính phủ và Nhân dân Việt Nam, và cứa sâu hơn vào vết thương đang rỉ máu của các nạn nhân vụ cá chết.

T.H

Xem nhiều nhất

    Tin mới
      Blue stat