Phiên tòa xét xử vụ án Phạm Công Danh cùng đồng phạm gây thất thoát cho Ngân hàng Xây dựng (VNCB) hơn 9.000 tỉ đồng tuy mới kết thúc phần thẩm vấn nhưng đã lộ rõ con đường ngày càng dấn sâu hết sai lầm này đến sai phạm khác của kẻ chủ mưu…

Ham sở hữu ngân hàng!

Đứng trước vành móng ngựa, Phạm Công Danh, nguyên Chủ tịch HĐQT VNCB, Chủ tịch HĐTV kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH tập đoàn Thiên Thanh, trông già hơn cái tuổi 51 của mình. Mái tóc xanh đen đã chuyển màu trắng bạc, giọng nói sang sảng có phần đục khàn… nhưng, những sự việc của hơn hai năm về trước khó mà phai nhạt đối với ông.

Tại tòa, Phạm Công Danh khẳng định trước khi đầu tư vào VNCB, năm 2012, ông là một doanh nhân có tiếng giàu có. Lúc đó, tập đoàn Thiên Thanh của ông đang ăn nên làm ra và sở hữu rất nhiều dự án bất động sản giá trị ở TPHCM, Vũng Tàu, Đà Nẵng, Hà Nội… Số dư trong tài khoản ở các ngân hàng của ông lên đến hàng ngàn tỉ đồng.

Ông Phạm Công Danh tại tòa án. Ảnh: tuoitre.vn

Tiền bạc rủng rỉnh, Phạm Công Danh nghĩ đến việc sở hữu một ngân hàng để hỗ trợ cho hoạt động đầu tư các dự án bất động sản của mình và của đồng nghiệp. Vậy là ông đề xuất ý tưởng thành lập ngân hàng xây dựng với Hiệp hội Bất động sản và Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Sẵn gặp lúc NHNN thanh tra và phát hiện tình trạng tài chính của Ngân hàng Đại Tín (TrustBank) quá xấu nên đã “động viên” Thiên Thanh tham gia đề án tái cơ cấu ngân hàng này.

Theo Phạm Công Danh khai tại tòa, ban đầu có nhiều doanh nghiệp lớn hứa tham gia đề án tái cơ cấu TrustBank. Tuy nhiên, khoảng giữa năm 2012, khi biết TrustBank có vốn điều lệ 3.000 tỉ nhưng vốn chủ sở hữu bị âm hơn 2.850 tỉ đồng và lỗ lũy kế hơn 6.000 tỉ đồng, tất cả đã “bỏ chạy”. Chỉ còn Thiên Thanh, nhưng với sự “động viên” của NHNN, cùng ham muốn sở hữu ngân hàng, Phạm Công Danh tự tin [vào tiềm lực tài chính của mình] bước vào sân chơi mới.

Nhưng con đường vào ngân hàng của Phạm Công Danh đã gập ghềnh ngay từ đầu. Để vượt qua thủ tục pháp lý tái cơ cấu TrustBank, nắm quyền kiểm soát TrustBank, Phạm Công Danh đã phải lập một danh sách các cổ đông mới (nhóm Thiên Thanh) “không có thực” cùng bằng đại học giả nộp cho NHNN để hợp thức hóa. Tại tòa, Phạm Công Danh thừa nhận 19 cá nhân đứng tên trong nhóm Thiên Thanh hầu hết không có tiền, chỉ đứng tên giùm ông và Thiên Thanh để mua lại 84,92% cổ phần của TrustBank từ nhóm cổ đông cũ (nhóm Phú Mỹ).

Phạm Công Danh cũng cho biết tại tòa: để có 4.620 tỉ đồng (giá trị hợp đồng chuyển nhượng 84,92% cổ phần TrustBank) trả cho nhóm Phú Mỹ, ông và Thiên Thanh sử dụng tiền của mình và cả tiền vay mượn từ nhiều nguồn, trong đó có vay từ ông Trần Quí Thanh, Chủ tịch Tân Hiệp Phát. Chi tiết này làm vị chủ tọa phiên tòa, hỏi: “Tại sao TrustBank đang lỗ 6.000 tỉ, vốn chủ sở hữu âm gần 3.000 tỉ mà bị cáo vẫn bỏ ra hơn 4.600 tỉ đồng để mua?”.

Ông Danh trả lời: “Đó là sai lầm của bị cáo”. Phạm Công Danh cho biết mình không rành về lĩnh vực ngân hàng, nhưng thấy TrustBank lúc đó sở hữu hai khu đất lớn ở quận 2 và Nhà Bè (TPHCM) cùng rất nhiều bất động sản khác trị giá hàng ngàn tỉ đồng nên nghĩ cố gắng xoay tiền đổ vào TrustBank để sau này khi tình hình thị trường bất động sản sáng sủa sẽ bán chúng nhằm thu hồi vốn.

Tuy nhiên, khi nắm quyền kiểm soát TrustBank, rồi đổi tên thành VNCB, Phạm Công Danh mới biết nợ xấu của TrustBank chiếm đến 95% các khoản cho vay; tài sản là bất động sản thế chấp vay ở TrustBank được nâng giá lên nhiều lần so với giá trị thực; cộng với việc TrustBank – VNCB đang bị NHNN giám sát chặt các khoản cho vay nên nguồn thu không có. Trong khi đó, phải chi tiền chăm sóc khách hàng, tiền trả lãi cho các khoản vay vô cùng lớn…

Bởi thế mà sau khi Phạm Công Danh nắm quyền quản trị VNCB sáu tháng, từ tháng 7-2012 đến cuối năm 2012, ngân hàng này từ chỗ âm vốn chủ sở hữu gần 3.000 tỉ đồng, lỗ lũy kế hơn 6.000 tỉ đồng đã âm vốn chủ sở hữu gần 6.000 tỉ, lỗ lũy kế gần 9.000 tỉ. Đến cuối năm 2013, vốn chủ sở hữu của VNCB âm hơn 8.000 tỉ, lỗ lũy kế hơn 11.000 tỉ. Và, tại thời điểm khởi tố vụ án, tháng 7-2014, vốn chủ sở hữu của VNCB âm hơn 18.000 tỉ, tổng nợ phải trả hơn 38.000 tỉ, tổng tài sản gần 17.000 tỉ.

Và con đường phạm tội

Tại tòa, Phạm Công Danh cho biết áp lực từ các khoản chăm sóc khách hàng của VNCB là rất lớn. Dù tiềm lực tài chính của Thiên Thanh được cho là mạnh nhưng vẫn không đủ tiền chi cho các khoản chăm sóc khách hàng (lãi trong, lãi ngoài) và trả nợ cho nhóm Phú Mỹ (đến nay mới trả khoảng 3.500 tỉ đồng). Thực tế, Phan Thành Mai, nguyên Giám đốc VNCB cũng khai tại tòa là, có những ngày VNCB phải chi tiền chăm sóc khách hàng hàng trăm tỉ đồng…

Bởi vậy, sau sáu tháng “gồng mình” chịu trận (các tài sản thế chấp tại ngân hàng không bán được, tiền chăm sóc khách hàng ngày càng tăng), đã có lúc Phạm Công Danh nghĩ đến chuyện “trả VNCB lại cho NHNN”. Tuy nhiên, như ông thừa nhận tại tòa là ông “đã không thắng được bản thân mình” và “lỡ phóng lao, phải theo lao”… Cho nên ông mới tìm mọi cách để có tiền tiếp tục giấc mơ tái cơ cấu VNCB.

Thực tế, cuối tháng 12-2012, số tiền hàng ngàn tỉ đồng của Phạm Công Danh và Thiên Thanh đã cạn. Để có tiền chăm sóc khách hàng, duy trì tính thanh khoản cho VNCB, Phạm Công Danh đã thông qua Phạm Thị Trang (Trang phố núi), nguyên Phó giám đốc TrustBank, để vay của Tân Hiệp Phát (nhóm Trần Ngọc Bích) hàng ngàn tỉ đồng.

Hình thức vay như sau: nhóm Trần Ngọc Bích gửi vào VNCB gần 6.000 tỉ đồng để nhận 124 sổ tiết kiệm. Rồi Trần Ngọc Bích thế chấp số sổ tiết kiệm này để vay hơn 5.000 tỉ đồng của VNCB (chuyển vào tài khoản cá nhân của Bích tại VNCB). Sau đó, Bích thỏa thuận cho Trang phố núi cho vay lại khoản tiền này (thực tế là Phạm Công Danh vay) để hưởng lãi suất chênh lệch.

Từ tháng 12-2012 đến tháng 7-2013, hai bên đã có 122 khoản vay với tổng số tiền VNCB giải ngân là 17.761,5 tỉ đồng, trong đó có 16.260,5 tỉ đồng được chuyển đến tài khoản của Phạm Công Danh. Số tiền này Phạm Công Danh trả nợ cho nhóm Phú Mỹ hơn 2.079 tỉ đồng; chuyển lại cho nhóm Trần Ngọc Bích 9.608,873 tỉ đồng để tất toán các khoản vay trước đó; số còn lại hơn 4.572 tỉ đồng ông trả nợ, đảo nợ, chi chăm sóc khách hàng…

Dầu vậy, các khoản vay này, đến thời điểm khởi tố vụ án đã được hai bên tất toán hết. Chỉ trừ hai khoản vay.

Trong câu chuyện Phạm Công Danh vay tiền của nhóm Trần Ngọc Bích có chi tiết đáng chú ý, đó là, ngày 21-8 và ngày 26-8-2013 có 5.190 tỉ đồng rút ra từ VNCB (trong tài khoản của Trần Ngọc Bích), nhưng chứng từ không có chữ ký của chủ tài khoản là Trần Ngọc Bích, được chuyển đến các tài khoản của Phạm Công Danh. Các khoản tiền này, Phạm Công Danh chỉ đạo cấp dưới tự ý chuyển sang tài khoản của mình để tất toán các khoản mà ông đã vay của Bích trước đó.

Tuy nhiên, tại phiên tòa, Phạm Công Danh không thừa nhận mình chỉ đạo cấp dưới chuyển tiền từ tài khoản của Trần Ngọc Bích vào tài khoản của mình… mà không có chứng từ. Theo ông, ông không biết chuyện các cán bộ ngân hàng (cụ thể là bị cáo Hoàng Đình Quyết, Phó giám đốc VNCB chi nhánh Sài Gòn) cho nhóm Trần Ngọc Bích nợ chứng từ (chứ không phải không có chứng từ).

Tại tòa, Phạm Công Danh cho biết trong quá trình vay tiền của nhóm Trần Ngọc Bích ông đã trả cho Bích một khoản lãi ngoài lên đến hơn 2.500 tỉ đồng. Tuy nhiên, cơ quan điều tra chỉ xác định được các chứng từ mà VNCB và Thiên Thanh chi trả cho Bích chỉ gần 800 tỉ đồng.

Vay hàng ngàn tỉ đồng của nhóm Trần Ngọc Bích để chăm sóc khách hàng và tái cơ cấu nhưng VNCB vẫn không ổn. Và vì cần tiền trả nợ cho nhóm Phú Mỹ, nhóm Trần Ngọc Bích, chăm sóc khách hàng… từ cuối năm 2012 đến đầu năm 2014, Phạm Công Danh đã chỉ đạo cấp dưới “nâng khống” giá trị 13 lô đất tại sân Chi Lăng, Đà Nẵng của các công ty con của Thiên Thanh thế chấp vay của VNCB 4.700 tỉ đồng (cơ quan điều tra xác định hành vi này gây thiệt hại cho VNCB hơn 2.000 tỉ đồng).

 

4da0e_2

Chưa hết, tháng 5-2013, Phạm Công Danh được cấp dưới tư vấn tạo hồ sơ khống trong việc nâng cấp hệ thống CoreBanking để rút của VNCB 63,276 tỉ đồng; sử dụng hình thức ủy thác đầu tư mua trái phiếu của tập đoàn Thiên Thanh thông qua Công ty cổ phần Quản lý quỹ Lộc Việt rút của VNCB 903 tỉ đồng.

Nhưng vì khoản chăm sách khách hàng ngày càng lớn, tháng 6-2013, Phạm Công Danh nghĩ ra “chiêu” ký hợp đồng khống về việc thuê mặt bằng tại số 268 Tô Hiến Thành và số 816 Sư Vạn Hạnh để lấy của VNCB 581,6 tỉ đồng. Thực tế là hai mặt bằng này thuộc quyền sử dụng của hai công ty con của Thiên Thanh, giám đốc hai công ty này là “bảo vệ, rửa xe” của Thiên Thanh được Phạm Công Danh “dựng lên” để ký hợp đồng cho VNCB thuê mặt bằng.

Thậm chí, Phạm Công Danh tự ý chỉ đạo thuộc cấp rút 300 tỉ đồng của ba cá nhân thuộc nhóm Trần Ngọc Bích gửi tiền tiết kiệm tại VNCB mà không có hồ sơ vay (nhưng tại tòa các bị cáo nguyên là cán bộ tín dụng của VNCB cho biết không phải không có hồ sơ vay mà là cho nhóm Trần Ngọc Bích nợ hồ sơ. Thực tế, sổ tiết kiệm của nhóm Trần Ngọc Bích do VNCB giữ).

Có nâng khống giá đất?

Tại tòa, Phạm Công Danh thừa nhận sai phạm đối với hành vi rút 903 tỉ đồng từ VNCB bằng hình thức ủy thác đầu tư mua trái phiếu của tập đoàn Thiên Thanh thông qua Công ty Quỹ Lộc Việt. Nhưng đối với hành vi cố ý làm trái trong việc lập hồ sơ khống thực hiện đề án nâng cấp hệ thống CoreBanking để rút 63,276 tỉ đồng của, ông Danh cho rằng mình chỉ tạm thời “mượn” tiền của VNCB để chăm sóc khách hàng, nếu tòa cho phép ông sẽ khắc phục hậu quả.

Về hành vi lập khống hợp đồng thuê mặt bằng tại 268 Tô Hiến Thành và 816 Sư Vạn Hạnh (TPHCM) để rút ra gần 600 tỉ đồng của VNCB như cáo buộc của Viện Kiểm sát, Phạm Công Danh cho rằng các địa chỉ nhà đất nói trên là có thật. “Tính pháp lý của hai khu đất này là rõ ràng, tôi có quyền sử dụng và cho thuê”.

Đặc biệt, liên quan đến cáo buộc của Viện Kiểm sát đối với hành vi nâng khống giá trị các lô đất ở sân vận động Chi Lăng và 209 Trường Chinh, Đà Nẵng để vay 4.700 tỉ đồng và gây thiệt hại cho VNCB hơn 2.000 tỉ đồng, Phạm Công Danh không chấp nhận.

Theo cáo trạng, Phạm Công Danh thế chấp các lô đất nói trên để vay 4.700 tỉ đồng nhưng theo định giá của Công ty cổ phần Thông tin và Thẩm định giá miền Nam thì giá trị của các lô đất này chỉ hơn 2.604 tỉ đồng. Như vậy, sau khi trừ phần thu được từ giá trị của tài sản thế chấp, đến nay VNCB không thu hồi được số tiền hơn 2.095 tỉ đồng, nên buộc ông Danh chịu trách nhiệm với khoản tiền thất thoát này.

Tại tòa, Phạm Công Danh cho biết, trước khi vụ án xảy ra đã có đối tác thương lượng với ông để mua các khu đất trên với giá 250 triệu đô la Mỹ (gần 6.000 tỉ đồng). Thực tế chứng thư thẩm định theo yêu cầu của NHNN trước đó cũng đã xác định giá trị của các lô đất nói trên là 6.000 tỉ đồng. Vì vậy, ông Danh đề nghị hội đồng xét xử xem xét cho ông cơ chế để được bán các lô đất này với giá cao nhằm khắc phục hậu quả.

Theo Quang Chung / Thời báo Kinh tế Sài gòn

Xem nhiều nhất

    Tin mới
      Blue stat