“Tôi đã từng khát khao tái cơ cấu được ngân hàng này. Tôi muốn nói rằng bối cảnh ngân hàng lúc đó đến Ngân hàng Nhà nước không tái cơ cấu được mà tôi đứng ra nhận tái cơ cấu, đã thể hiện tâm huyết của tôi với ngân hàng” – ông Phạm Công Danh tự bào chữa cho mình trong phiên tòa liên quan đến Ngân hàng Xây dựng diễn ra chiều ngày 22-8-2016.

Ông Danh đã khóc tại tòa. Đồng phạm Phan Thành Mai cũng khóc tại tòa. Họ đã nói những ngôn từ dễ gây xúc động “khát khao” và “tâm huyết”. Nhìn sâu vào câu chuyện Ngân hàng Xây dựng và bản chất của nó, không ít người có thể tin rằng họ đã nói thật.

Vụ án Phạm Công Danh và các đồng phạm, theo Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an, mới chỉ đang ở phần đầu. Ảnh: TL

 

Cựu chủ tịch hội đồng quản trị một tổ chức tín dụng cổ phần có tiếng trên thương trường khi đúc kết 20 năm thăng trầm trong kinh doanh đã nói: “Ở vị trí chủ tịch của ngân hàng, vai trò của anh trong con mắt xã hội khác lắm. Anh là doanh nhân, nhưng là doanh nhân đặc biệt bởi những quyết định của anh liên quan trực tiếp đến đồng tiền, đến sự phát triển, làm ăn, sống còn của doanh nghiệp. Không kinh doanh thứ gì “sướng” như kinh doanh ngân hàng, 24/24 giờ một ngày, 7/7 ngày một tuần, 365 ngày/năm tiền luôn đẻ ra tiền, không ngưng nghỉ”. Và ông kết luận: “Trong vòng xoáy tiền đó phải đặt hai chữ đạo đức lên đầu. “Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”, ông trích dẫn một câu Kiều.

Với Phạm Công Danh, để hiểu rõ nguồn cơn vì sao ông khát khao tái cơ cấu ngân hàng, phải tường tận cái đích ông vào Ngân hàng Xây dựng để làm gì?

Tập đoàn Thiên Thanh vào năm 2012 trước khi tiếp quản Ngân hàng Xây dựng có vốn điều lệ 1.000 tỉ đồng. Cho đến khi ấy, Thiên Thanh đã đầu tư vào những dự án bất động sản quy mô không hề nhỏ. Trong cuộc trả lời phỏng vấn của người viết bài này vào tháng 6-2014, đúng một tháng trước khi bị bắt tạm giam, ông Danh cho biết khu đất ba mặt tiền trên đường Tô Hiến Thành, quận 10, TPHCM ông đã trả tiền xong. Ông kể đầu tiên ông thuê, rồi mua trả dần. Tôi hỏi giá mua bao nhiêu và tiền đâu mà ông có để trả. Ông “thật thà” tiền mua vài ngàn tỉ đồng (xin không đưa ra đây con số cụ thể mà ông đã nói), vốn tự có một phần, còn lại vay. Vay ở đây là vay ngân hàng.

Khu đất Tô Hiến Thành chỉ là một trong các bất động sản. Năm 2011-2012 bất động sản khủng hoảng nặng, rơi xuống đáy, trong khi mặt bằng lãi suất cao, chỉ nguyên trả lãi vay ngân hàng, các ông chủ địa ốc đủ ngắc ngoải. Tập đoàn Thiên Thanh và ông Danh đã vay của một số ngân hàng, lãi mẹ sinh lãi con và không trả được đúng hạn, nợ xấu phát sinh.

Làm thế nào trả nợ ngân hàng không chỉ là vấn đề của Thiên Thanh và ông Danh, mà còn là vấn đề của chính các chủ nợ. Lối thoát lúc bấy giờ cho các bên, con nợ và chủ nợ, chính là con nợ trở thành ông chủ của một ngân hàng!

Đối với một số chủ nợ, nếu tập đoàn Thiên Thanh và ông Danh trở thành cổ đông chi phối của một tổ chức tín dụng, ông có thể sử dụng (đúng hơn là lạm dụng) quyền hạn của mình để vay tiền từ Ngân hàng Xây dựng, trả các khoản nợ ở những nơi khác. Đây là một hình thức đảo nợ, nhưng không phải đảo nợ trong phạm vi một ngân hàng mà giữa các ngân hàng.

Ngân hàng Xây dựng cũng có thể ủy thác đầu tư cho các tổ chức tài chính để các tổ chức này mua trái phiếu doanh nghiệp do các công ty sân sau có liên quan đến ông Danh và Thiên Thanh phát hành. Vào thời điểm ấy, ủy thác đầu tư chưa phải tính vào tăng trưởng tín dụng và dĩ nhiên nó bị loại khỏi hạn mức tín dụng. Chẳng có gì ngạc nhiên khi năm 2011-2012 tổng lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành nói chung được các ngân hàng bỏ tiền mua tăng vọt.

Ngoài ra, Ngân hàng Xây dựng cũng là một đối tác “mua tiền” tích cực trên thị trường liên ngân hàng do bấy giờ giao dịch liên ngân hàng không cần tài sản thế chấp và cũng không tính vào tín dụng. Thế mới có chuyện có ít nhất hai tổ chức tín dụng cổ phần cho Ngân hàng Xây dựng vay tiền đồng liên ngân hàng đến giờ cũng chưa đòi hết được, phải “oằn mình” trích lập dự phòng rủi ro và phải cậy nhờ cơ quan quản lý cho trích lập thành nhiều năm vì nếu cứ đường đường chính chính trích lập một cục, sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Trong khi ấy cơ quan quản lý ngành cũng đang “rối bời” với Ngân hàng Đại Tín – một trong chín tổ chức tín dụng yếu kém. Sự xuất hiện của Thiên Thanh và ông Danh có thể giải quyết một công đôi việc, vừa xử lý được sở hữu chéo của nhóm cổ đông cũ, vừa có “cơ hội” để tái cơ cấu Đại Tín. Không có gì nghi ngờ khi ông Danh và các đồng phạm tại tòa đều khai đại diện cơ quan thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước đã động viên họ tái cấu trúc Ngân hàng Xây dựng khi họ đã đặt chân vào ngân hàng và nhận ra tình trạng của ngân hàng nghiêm trọng hơn cả những gì họ hình dung, đến nỗi họ đã không dưới một lần muốn trả lại Ngân hàng Xây dựng cho cơ quan quản lý.

Về phía Thiên Thanh và ông Danh, sau khi vào Ngân hàng Xây dựng, họ vẫn là con nợ, nhưng từ nay là con nợ của chính mình, áp lực trả nợ nhẹ hơn, đồng thời được gia nhập giới tài phiệt tài chính. Cuộc “chơi” ở Ngân hàng Xây dựng, suy cho cùng, đảm bảo lợi ích cho cả ba bên: chủ nợ thu hồi được nợ, cơ quan quản lý tái cơ cấu một ngân hàng, và con nợ giờ trở thành ông chủ.

Đó mới là lý do căn cơ, nguyên nhân sâu xa, cội rễ của những ngôn từ mà theo nghĩa đen cũng như nghĩa bóng có sức lay động lòng người đã được ông Danh nhắc đến mà chúng tôi trích dẫn ở đầu bài viết. Trong cái thế gần như ở bước đường cùng, Ngân hàng Xây dựng là cái phao cứu sinh mà Thiên Thanh và ông Danh nhìn thấy. Họ đã túm lấy cái tưởng là phao ấy, hy vọng đặt chân lên bờ.

Vụ án Phạm Công Danh và các đồng phạm, theo Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an, mới chỉ đang ở phần đầu. Sự liên quan của một số ngân hàng đến Ngân hàng Xây dựng sẽ được tách ra thành một vụ án khác. Vai trò của thanh tra, giám sát ngân hàng cũng được tách ra thành một vụ án khác. Cho đến khi ấy, Ngân hàng Xây dựng tiếp tục là mối quan tâm không những của giới tài chính, doanh nghiệp, mà cả dư luận xã hội.

Nguồn: Hải Lý / Thời báo Kinh tế Sài Gòn

“Sơ đồ dòng tiền” làm sáng tỏ đại án Ngân hàng Xây dựng

“Sơ đồ dòng tiền” làm sáng tỏ đại án Ngân hàng Xây dựng

Bằng sơ đồ dòng tiền, luật sư Kiều Vũ Thụy Uyên bác bỏ suy diễn của bị cáo “đầu sỏ” Phạm Công Danh...
Ông Phạm Công Danh rút hàng nghìn tỷ từ ngân hàng như thế nào?

Ông Phạm Công Danh rút hàng nghìn tỷ từ ngân hàng như thế nào?

Dù Ngân hàng Xây dựng đang bị Ngân hàng Nhà nước đặt trong tình trạng kiểm soát, nhưng Phạm Công Danh vẫn chỉ...

Xem nhiều nhất

    Tin mới
      Blue stat