Trong khi hàng trăm nghìn doanh nghiệp vừa và nhỏ luôn “khát” vốn, “mỏi mắt” tìm nguồn vốn giá rẻ, thì một bộ phận doanh nghiệp lớn lại có được nguồn lực với chi phí rất thấp, gây ra tình trạng cạnh tranh không lành mạnh.

“Lách” luật cho vay cổ đông lớn?

Như đã phân tích ở kỳ trước, trong 9 tháng đầu năm 2016, Ngân hàng TMCP Kỹ thương (Techcombank – TCB) đã giải ngân 1.929 tỷ đồng cho Công ty CP Tập đoàn Masan (HSX: MSN).

4-2

Mối quan hệ tín dụng giữa 2 tổ chức này đã kéo dài suốt nhiều năm qua. Chỉ tính 3 năm trở lại đây, TCB đã giải ngân 5.561 tỷ đồng cho riêng công ty mẹ MSN; trong đó giai đoạn 2014-2015 là 3.632 tỷ đồng với số tiền lãi là 151 tỷ đồng, tương đương lãi suất chỉ rơi vào khoảng 4%, thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung của thị trường.

Điều này không mấy bất ngờ bởi Tập đoàn Masan và TCB có mối quan hệ cực kỳ khăng khít. Vào thời điểm kết thúc ngày 31/12/2015, MSN là cổ đông trong nước lớn nhất của TCB, nắm giữ 15% vốn nhà băng này. Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ MSN- ông Nguyễn Đăng Quang là Phó Chủ tịch thứ nhất của TCB. Ngược lại, Chủ tịch HĐQT TCB- ông Hồ Hùng Anh cũng đồng thời là Phó Chủ tịch của MSN.

Tuy nhiên từ đây đặt ra dấu hỏi về tính pháp lý của mối quan hệ tín dụng giữa 2 bên, trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước đã và đang nỗ lực chống sở hữu chéo trong hệ thống tín dụng.

Điểm a, Khoản 1, Điều 126 Luật Các tổ chức tín dụng 2010 quy định TCTD không được cấp tín dụng đối với pháp nhân là cổ đông có người đại diện phần vốn góp là thành viên Hội đồng quản trị.

techcombank201

Điều thú vị là trong tất cả các báo cáo quản trị của TCB được công bố, không có bất kỳ ghi nhận nào về việc ông Hồ Hùng Anh hay ông Nguyễn Đăng Quang là đại diện phần vốn góp của MSN tại TCB. Điều này đặt ra nghi vấn, phải chăng những người đứng đầu TCB đang “lách” luật để cấp hàng nghìn tỷ tín dụng cho MSN, bằng cách không cử người đại diện phần vốn góp của MSN tại TCB (trên giấy tờ)?

Cho vay vượt quy định pháp luật?

Không chỉ đối với công ty mẹ MSN, TCB còn ưu đãi cho vay hàng nghìn tỷ đồng với công ty con của MSN là Công ty TNHH khai thác chế

biến khoáng sản Núi Pháo (NPM), với số dư tính tới cuối quý III/2016 là 1.888 tỷ đồng, bằng 9,15% vốn tự có của TCB (theo số liệu của TCB).

Trong khi đó, Điều 127 Luật Các TCTD 2010 quy định TCTD không được cho vay cổ đông lớn quá 5% vốn tự có.

Trả lời về vấn đề này, TCB cho hay mặc dù NPM là công ty con của MSN, nhưng doanh nghiệp này không phải là cổ đông lớn của TCB nên không chịu mức giới hạn 5%, và sẽ được vay tối đa 15% vốn tự có của TCB.

Tính pháp lý của khoản tín dụng giữa TCB và NPM sẽ được Công lý đề cập trong các kỳ tới.

BCTC MSN ghi nhận khoản vay gần 2.000 tỷ đồng với TCB. Nguồn: BCTC hợp nhất MSN quý III/2016

BCTC MSN ghi nhận khoản vay gần 2.000 tỷ đồng với TCB. Nguồn: BCTC hợp nhất MSN quý III/2016

Tuy nhiên khoản vay trên lại không được ghi nhận trong BCTC quý III của TCB, mặc dù MSN là bên liên quan của TCB. Nguồn: BCTC hợp nhất quý III TCB

Tuy nhiên khoản vay trên lại không được ghi nhận trong BCTC quý III của TCB, mặc dù MSN là bên liên quan của TCB. Nguồn: BCTC hợp nhất quý III TCB

Hệ lụy

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hiện nay, hệ thống tín dụng đóng vai trò rất quan trọng như lực đẩy tạo đà phát triển cho hàng trăm nghìn doanh nghiệp lớn nhỏ. Mặc dù vậy, hệ thống pháp luật chuyên ngành còn non trẻ cùng nhiều kẽ hở đã và đang tạo điều kiện cho không ít các tổ chức tín dụng, với quyền kiểm soát thuộc về một hoặc một nhóm cổ đông, thu hút tiền gửi của hàng triệu người dân, sau đó “tuồn” cho vay doanh nghiệp sân sau với lãi suất rất thấp, cùng nhiều ưu đãi khác.

Hệ lụy của tình trạng trên đối với nền kinh tế là rất lớn. Cho vay các bên thân hữu thiếu kiểm soát là một trong những nguyên nhân lớn dẫn đến thực trạng nợ xấu tăng cao trong nhiều năm trở lại đây. Ngoài ra, trong khi hàng trăm nghìn doanh nghiệp vừa và nhỏ – “mạch máu” của nền kinh tế luôn “khát” vốn, “mỏi mắt” tìm nguồn vốn giá rẻ, thì một bộ phận doanh nghiệp lớn lại có nguồn lực dồi dào với chi phí thấp, gây ra tình trạng cạnh tranh không lành mạnh.

Với cách giải thích của đại diện TCB, mỗi công ty con của MSN có thể vay TCB tới hơn 3.000 tỷ đồng. Tính tới cuối quý III, MSN có 48 công ty con.

Trong lúc này, một câu hỏi đặt ra là ngoài công ty mẹ MSN, TCB còn cho vay những thành viên nào nữa trong hệ thống 48 công ty con của Tập đoàn Masan và với số dư là bao nhiêu, khi mà có lý do để tin rằng thông tin các khoản tín dụng của TCB với các công ty con của MSN không được công bố một cách minh bạch trong các bản báo cáo tài chính, mặc dù theo quy định đây là điều bắt buộc.

Đơn cử, khoản tín dụng gần 2.000 tỷ đồng giữa TCB với MSN kể từ đầu năm được hạch toán trong báo cáo tài chính quý III của MSN, tuy nhiên lại không hề xuất hiện trong danh mục “Các giao dịch chủ yếu với các bên liên quan” trong BCTC của TCB, cho thấy rõ ràng là có sự thiếu thống nhất trong việc công bố thông tin giữa hai bên.

Nguồn: Trường Giang / Công Lý

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu kiểm tra chi phí làm quà tặng của Vinacomin

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu kiểm tra chi phí làm quà tặng của Vinacomin

Theo thông tin từ Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa yêu cầu Tập đoàn Công nghiệp...
Vì sao tài sản ông Trịnh Văn Quyết liên tục bốc hơi chỉ sau một đêm?

Vì sao tài sản ông Trịnh Văn Quyết liên tục bốc hơi chỉ sau một đêm?

Với việc cổ phiếu ROS của Công ty cổ phần xây dựng Faros mất 8.600 đồng/cổ phiếu, tài sản của ông Trịnh...
Lộ diện kẻ chủ mưu tạo nên cuộc chiến nước mắm trên truyền thông

Lộ diện kẻ chủ mưu tạo nên cuộc chiến nước mắm trên truyền thông

Nhắc đến T&A Ogilvy, không thể không nhắc đến một nhân vật quan trọng, người được coi là "linh hồn" của...

Xem nhiều nhất

    Tin mới
      Blue stat